POLSAM | POLİTİK STRATEJİLER ARAŞTIRMA MERKEZİ
ESOGÜ Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans
Haber Analizi
MERCOSUR ve Avrupa Birliği
Güney Ortak Pazarı anlamına gelen MERCOSUR, Güney Amerika’daki Arjantin, Brezilya, Paraguay, Uruguay ve Bolivya ülkelerinin içerisinde bulunduğu bir ekonomik örgüttür. MERCOSUR; üyeleri arasında ortak pazar faaliyetini, gümrük birliğini ve serbest ticareti hedefler.
Avrupa Birliği ile yapılması planlanan anlaşma çerçevesinde AB ile MERCOSUR arasındaki ticaretin artışı, mal ve hizmetlerin dolaşımının artışı planlanmaktadır. Bu bağlamda AB ülkelerinin MERCOSUR’a yönelik sanayi ürünleri ihracatında, MERCOSUR ülkelerinin ise AB’ye tarım ve hammadde ürünleri ihracatında artış sağlanacaktır. İki örgüt arasındaki 20 yılı geçkin müzakereler sonucunda anlaşmanın sağlanması planlansa da AB ülkelerinin ve vatandaşlarının birçoğundan da anlaşmaya ciddi tepkiler gelmektedir.
Avrupa Birliği ve MERCOSUR arasında uzun yıllardır süregelen görüşmeler ve istişareler sonucunda iki birlik arasında ticaretin kolaylaşmasını hedefleyen bir anlaşmada karar kılınmışken, anlaşma üzerine görüşmelerin de yapılacağı 18 Aralık 2025’teki AB Liderler Zirvesi’nden önce Avrupa ülkelerindeki çiftçiler anlaşmaya karşı çıkarak eylemlere başladı.
Çiftçiler Neden Ayaklandı?
18 Aralık 2025 tarihinde gerçekleşen AB Liderler Zirvesi sırasında Avrupa Parlamentosu (AP) binası önünde traktörleriyle bulunan birçok çiftçi, MERCOSUR anlaşması ve AB’nin tarım politikalarına yönelik eylem gerçekleştirdi. Eylemler yalnızca Brüksel çapında kalmayarak Fransa, Yunanistan gibi ülkelerde de destek gördü.
Çiftçiler; yapılacak anlaşmayla birlikte AB içerisine ithal edilecek tarım ürünlerinin AB içerisindeki rekabeti artıracağını, fiyatları düşüreceğini ve ürün kalitesinin azalacağını bildirmektedir. Aynı zamanda ithal edilen ürünler dolayısıyla yerel üretimin büyük zarar göreceği ve yerli üretimi sıkıntıya sokacağını dile getirmektedir.
MERCOSUR Anlaşmasına Yönelik
AB – MERCOSUR Ticaret Anlaşması, dünyanın en büyük ticaret anlaşmalarından biri olarak nitelendirilmektedir. Büyük bir nüfusu kapsayan bu anlaşma, iki bölge arasında geniş çaplı bir serbest ticaret bölgesi oluşmasını amaçlamaktadır. Bu durum dünya üzerindeki ticari faaliyetleri artıracak ve Güney Amerika menşeili tarım ve hammadde ürünlerinin Avrupa pazarına açılma fırsatı doğacaktır.
Avrupa pazarı ve AB, ciddi politikalara ve katı kurallara sahiptir. AB bu noktada kendi bölgesini ve üreticilerini koruyan çeşitli anlaşmalarla ticaretleri sağlamaktadır. Örnek olarak 1996 yılında Türkiye’nin dahil olduğu Gümrük Birliği anlaşması; sadece işlenmiş tarım ürünleri ve sanayi ürünlerinin AB pazarında gümrüksüz dolaşımını sağlamaktadır. Ham tarım ürünlerinin dolaşımı bu gümrük birliği anlaşmasına dahil değildir. Bu örnekte hem Türk tarım üreticileri hem de AB tarım politikası korunmak istemiştir çünkü Türkiye gibi büyük bir tarımsal üretimi olan ülkenin tarım ürünlerine serbest dolaşım vermek, AB içerisindeki dengeleri bozabilirdi. MERCOSUR ülkeleri de bu doğrultuda düşünüldüğünde, bu ülkelerden AB pazarına giriş yapacak ürünler iç piyasadaki birçok dengeyi değiştirebilir ve çiftçilerin de belirttiği gibi fiyatların düşüşüne ve yerel üretimin azalmasına neden olabilir.
Aynı zamanda AB Ortak Tarım Politikası; üreticiyi ve tüketiciyi koruyan, gıda güvenliğine ve arzına önem veren, ürünlerin sağlıklı olmasına dikkat eden bir yapıya sahiptir. Politikacılar ve çiftçiler, bu ülkelerden gelen ürünlerin Avrupa standartlarına ne kadar uygun olduğu konusunda şüpheliler. Dolayısıyla MERCOSUR ülkelerinde gıda güvenliğinin yeterince sağlanmadığını ve bu ürünlerin AB halkına karşı tehdit oluşturduğunu belirtmektedir.
AB içerisinde önemli tarımsal üretime sahip olan Fransa ve İtalya, bu anlaşmaya karşı mesafeli yaklaşmaktadır. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmayı imzalamak için henüz hazır olmadıklarını ve hükümet olarak çiftçilerin gerekçelerini haklı bulduklarına yönelik açıklamalarda bulunmuştur. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise bu anlaşma için henüz erken olduğunu ve çeşitli düzenlemelerle yeniden görüşülebileceğini dile getirmiştir. Bu açıklamalara bakıldığında Fransa ve İtalya hükümetleri üzerinde tarım üreticileri tarafından büyük bir baskı oluşmuş durumdadır. Dolayısıyla anlaşmanın imzalanma süreci ileri bir tarihe ertelenmiştir.
Kaynakça
Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ab-latin-amerika-ulkeleriyle-ticaret-anlasmasi-yapmaya-hazirlaniyor/3677468 Erişim: 26.12.2025
Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/macron-fransanin-ab-mercosur-serbest-ticaret-anlasmasini-imzalamaya-hazir-olmadiklarini-soyledi/3774694 Erişim: 26.12.2025
Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/ab-mercosur-serbest-ticaret-anlasmasi-muzakerelerinde-tarim-acmazi/3396587 Erişim: 26.12.2025
Küre Ansiklopedi. https://kureansiklopedi.com/tr/detay/avrupa-birligi-liderler-zirvesi-1819-aralik-2025-0 Erişim: 26.12.2025
T.C. Dışişleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/guney-ortak-pazari.tr.mfa Erişim: 25.12.2025
